گاوهای توکنیزه‌شده شاید در فضای مجازی فراگیر شده باشند، اما آن‌ها تازه‌ترین مورد از صف طولانیِ چیزهای عجیبی هستند که روی زنجیره جایگاهی پیدا کرده‌اند؛ از پوست انسان وگرفته تا آثار هنری نابودشده.

بورس B3 برزیل ماه گذشته با توکنیزه کردن گاوها و فراگیر شدن این خبر در فضای مجازی، خبرساز شد.

یک دامدار در جنوب برزیل توانست با قرار دادن مجازی ۱۰ گاو در یک محفظه نگهداری مبتنی بر بلاکچین، از آن‌ها به‌عنوان وثیقه برای دریافت وامی به ارزش ۱۰۰ هزار رئال برزیل (۱۹٬۶۰۰ دلار) استفاده کند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد دامداران چگونه می‌توانند واقعاً از دارایی‌های خود برای دسترسی به اعتبار مالی استفاده کنند.

در این رابطه بخوانید‌ : حمله Brute Force چیست؟ و چگونه میتوان از آن در امان ماند؟

و این موضوع یک سؤال بدیهی ایجاد می‌کند: اگر گاوها را می‌توان توکنیزه کرد، چه چیزی را نمی‌توان توکنیزه کرد؟ در ادامه با 9 مورد از عجیب‌ترین چیزهایی آشنا می‌شویم که روی زنجیره توکنیزه شده‌اند.

گاوها

ایده‌ی تبدیل ۱۰ گاو برزیلی به گاوهای توکنیزه‌شده… یا بهتر بگوییم، وثیقه‌ی توکنیزه‌شده، با توجه به اینکه گاوها در محافل بیت‌کوینی بیشتر به‌عنوان منبع اصلی پروتئین شناخته می‌شوند، بدیهی‌ترین موردِ استفاده نیست.

این قرارداد توسط صندوق سرمایه‌گذاری برزیلی Target FIDC طراحی شد و برای هر گاو یک توکن دیجیتال منحصربه‌فرد در نظر گرفته شد که به یک هویت رمزنگاری‌شده متصل بود.

لری فینک می‌گوید هر دارایی را می‌توان توکنیزه کرد. منبع: BlackRock

ممکن است ارزش نخستین وام فقط ۱۹٬۶۰۰ دلار بوده باشد، اما این یک نمونه‌ی اثبات مفهوم بود که نشان می‌دهد در نهایت می‌توان از حدود ۸۰ میلیون دلار تأمین مالیِ مبتنی بر وثیقه‌ی دام در مزارع این مجموعه پشتیبانی کرد.

این موضوع در نگاه اول کمی عجیب به نظر می‌رسد، اما صنعت کشاورزی در سال ۲۰۲۳ حدود ۴ تریلیون دلار ارزش افزوده در سراسر جهان ایجاد کرد؛ بنابراین خودتان را برای دیدن گوسفندها، بزها و مرغ‌های توکنیزه‌شده به‌عنوان وثیقه در آینده آماده کنید.

بشکه‌های ویسکی

وقتی به سهیم شدن در یک ویسکی فکر می‌کنید، احتمالاً نوعِ طلای مایع آن را در ذهن دارید؛ اما بشکه‌های ویسکی گزینه‌ای طبیعی برای توکنیزه شدن هستند.

دلیلش این است که ویسکی اسکاتلندی، درست مانند آثار هنری گران‌قیمت و اشیای کلکسیونی، معمولاً هرچه بیشتر برسد، ارزش بیشتری پیدا می‌کند.

چندین پروژه در حال آزمایش قرار دادن بشکه‌های ویسکی روی زنجیره هستند تا سرمایه‌گذاران بتوانند واحدهای کامل یا مالکیت کسریِ ویسکی توکنیزه‌شده‌ای را بخرند که در انبارهای گمرکی نگهداری می‌شود.

فقط یادتان باشد اگر بازار سقوط کند، در واقع نمی‌توانید تصویر JPEG دیجیتالِ یک بشکه را بنوشید.

همچنین بخوانید : معرفی کامل ارز دیجیتال جسمی کوین JasmyCoin (JASMY) | پروژه‌ای برای دموکراسی داده‌ها

اسب‌های مسابقه

مالکیت اسب‌های مسابقه مدت‌ها در انحصار فوق‌ثروتمندان بوده است؛ افرادی که جیب‌های به‌اندازه‌کافی پرپولی داشتند تا هزینه‌های صدها هزار دلاریِ پرورش، آموزش و نگهداری اسب را بپردازند و همچنین یک کلاه شیک برای حضور در پیست مسابقه داشته باشند.

اما توکنیزه‌سازی به‌تدریج در حال از بین بردن این موانع است و مالکیت اسب‌های اصیلِ واقعی را به سهم‌های دیجیتال تقسیم می‌کند.

سرمایه‌گذاران می‌توانند در یک حیوان سهم بخرند و بدون خریدن یک اسب کامل، در جایزه‌های مسابقه، درآمدهای حاصل از پرورش یا عواید فروش آینده‌ی آن سهیم شوند.

بخشی از یک اسب مسابقه را مالک شوید. منبع: Stablemans

بااین‌حال، کریس ترنر، هم‌بنیان‌گذار شرکت سرمایه‌گذاری اثرگذار KULA، درباره‌ی سرمایه‌گذاران بالقوه در این نوع دارایی‌ها چه ساعت باشند، چه ویسکی یا حیوانات بزرگِ چهارپا یک هشدار دارد:

قرار دادن یک کالای کلکسیونی یا لوکس روی بلاکچین، اگر حقوق قانونی، فرایند انتقال و ساختار بازار آن بدون تغییر باقی بمانند، به‌طور خودکار باعث نقدشوندگی یا ارزش بیشتر آن نمی‌شود.

اورانیوم

اگر هنگام فکر کردن به دارایی‌های واقعیِ توکنیزه‌شده (RWA) ذهنتان به سمت خزانه‌داری و اعتبار خصوصی می‌رود، شاید در نظر گرفتن اورانیوم، یعنی فلز رادیواکتیوی که بیشتر به‌خاطر نقشش در انرژی هسته‌ای شناخته می‌شود، تغییری جالب باشد.

اما این دقیقاً همان کاری است که شرکت metals.io با پشتیبانی تزوس انجام می‌دهد. آرتور برایتمن، هم‌بنیان‌گذار تزوس، می‌گوید فناوری بلاکچین در ساخت زیرساخت‌های مالیِ قابل‌اعتماد، قابل‌حسابرسی و مقرون‌به‌صرفه برای هر دارایی عملکرد بسیار خوبی دارد، اما به‌طور ویژه با کالاهای فناوری‌محور مانند اورانیوم هم‌خوان است.

برایتمان می‌گوید حجم معاملات بین نوامبر ۲۰۲۴ و ژوئیه ۲۰۲۶، در حدود ۱۸٬۲۰۰ معامله و تقریباً ۷٬۴۰۰ کیف‌پول منحصربه‌فرد، به ۲۱٫۵ میلیون دلار رسیده است.

او می‌پذیرد که رشد همچنان محدود است و به Magazine می‌گوید بازیگران نهادی علاقه نشان داده‌اند، اما هنوز درباره‌ی زیرساخت‌های توکنیزه‌شده محتاط هستند.

 درآمد ماهی‌محور

یکی از غیرمعمول‌ترین پیشنهادهایی که پلتفرم توکنیزه‌سازی Brickken دریافت کرد، از سوی یک شرکت فرآوری ماهی در شیلی بود؛ شرکتی که می‌خواست بدهی توکنیزه‌شده‌ای منتشر کند که بازدهی آن به ارزش ماهی‌هایی که می‌فروخت وابسته باشد.

ادوین ماتا، مدیرعامل Brickken، توضیح می‌دهد:

این توکن نمایانگر ادعای قراردادیِ وام‌دهنده بود، درحالی‌که سود قابل‌پرداخت بر اساس عملکرد فروشِ تأییدشده‌ی شرکت تعدیل می‌شد. در واقع، این یک ابزار بدهیِ توکنیزه‌شده و مرتبط با درآمد بود.

ماتا معتقد است این ایده یک اصل مهم را برجسته می‌کند:

تقریباً هر جریان نقدی می‌تواند پشتوانه‌ی یک ابزار مالی توکنیزه‌شده باشد، مشروط بر اینکه حقوق و داده‌های زیربنایی آن بتوانند به‌طور مستقل تأیید شوند.

در نهایت، ماهی‌ها هرگز روی زنجیره قرار نگرفتند. فروش ماهیِ زیربنایی همچنان به حسابرسی‌ها، گزارش‌دهی تجاری و توافق‌های قانونی‌ای وابسته بود که هنوز نمی‌شد آن‌ها را خودکار کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد گاهی بزرگ‌ترین مانع توکنیزه‌سازی بلاکچین نیست، بلکه دنیای واقعی است.

حق امتیاز موسیقی

حق امتیازهای موسیقی نیز راه خود را به روی زنجیره پیدا کرده‌اند. یکی از نخستین نمونه‌های برجسته در سال ۲۰۲۱ رخ داد؛ زمانی که دی‌جی و تهیه‌کننده‌ی موسیقی، 3LAU، از طریق پلتفرم بلاکچینی خود به نام Royal، ۵۰ درصد از حقوق پخش آنلاین تک‌آهنگش با عنوان Worst Case را به طرفداران واگذار کرد.

سپس در سال ۲۰۲۲، رپر آمریکایی Nas از Royal برای فروش حقوق دریافت حق امتیاز پخش آنلاین دو آهنگ خود، Ultra Black و Rare، استفاده کرد.

اگرچه ایده‌ی حق امتیازهای روی زنجیره در دوران رونق NFTها مورد توجه قرار گرفت، حق امتیازهای موسیقیِ توکنیزه‌شده هنوز به یک طبقه‌ی دارایی جریان اصلی تبدیل نشده‌اند. شاید دلیلش این باشد که پلتفرم‌های پخش آنلاین پول ناچیزی پرداخت می‌کنند.

هیچ‌چیز به‌اندازه‌ی مالکیت ۰٫۰۰۱ درصد از یک قطعه‌ی موسیقی و فهمیدن اینکه آن قطعه باید پنج میلیون بار پخش شود تا فقط بتوانید یک فنجان قهوه بخرید، مفهوم آزادی مالی را به‌خوبی منتقل نمی‌کند.

پوست انسان

اگر توکنیزه کردن گاو به‌اندازه‌ی کافی عجیب نبود، نظرتان درباره‌ی بخش‌هایی از بدن خودتان چیست؟ این دقیقاً همان کاری است که تنیس‌باز کروات، اولکساندرا اولی‌نیکووا، در سال ۲۰۲۱ انجام داد؛ او حقوق تبلیغاتیِ بخشی از پوست بازوی راستش به ابعاد ۱۵ در ۱۸ سانتی‌متر را به‌عنوان یک NFT به مزایده گذاشت.

برنده‌ی مزایده ۳ اتر، معادل حدود ۵٬۴۰۰ دلار در آن زمان، پرداخت کرد تا حق انتخاب تاتویی را به دست آورد که او به مدت یک سال در طول مسابقات روی بدنش داشته باشد.

ورزشکاران مدت‌هاست فضای تبلیغاتی روی پیراهن‌ها، کلاه‌های ایمنی و خودروهای مسابقه را می‌فروشند. اولی‌نیکووا فقط این ایده را یک گام جلوتر برد و معنای کاملاً تازه‌ای به عبارت درگیر بودن در بازی بخشید.

یک بنکسیِ سوزانده‌شده

بیشتر مجموعه‌داران آثار هنری تلاش می‌کنند شاهکارها را حفظ کنند؛ اما مجموعه‌داران رمزارزی برای رساندن پیامی درباره‌ی مالکیت دیجیتال، آن‌ها را به آتش می‌کشند. در سال ۲۰۲۱، گروهی که خود را Burnt Banksy می‌نامید، یک نسخه‌ی چاپی از اثر بنکسی با عنوان Morons (White) را به قیمت حدود ۹۵ هزار دلار خرید. آن‌ها فرایند سوزاندن اثر را به‌صورت زنده پخش کردند و سپس این نابودی را مینت کردند.

اگر این ماجرا باعث شده سرتان را با سردرگمی بخارانید، باید گفت در این دیوانگی روشی نهفته بود؛ ایده این بود که اگرچه اثر هنری فیزیکی دیگر وجود نداشت، مالکیت آن از طریق بلاکچین برای همیشه ادامه پیدا می‌کرد.

این NFT حدود ۳۸۲ هزار دلار فروخته شد و بحثی شدید را برانگیخت درباره‌ی اینکه آیا این گروه یک اثر هنری ارزشمند را نابود کرده یا صرفاً آن را به اثری جدید تبدیل کرده است. احتمالاً این نخستین بار در تاریخ بود که کسی از یک حراج آتشین ۳۰۰ درصد سود به دست می‌آورد.

اولین توییت

همچنین در سال ۲۰۲۱، یعنی سالِ خدای NFT ما، جک دورسی، هم‌بنیان‌گذار توییتر، اولین توییت خود just setting up my twttr را توکنیزه کرد و آن را به‌عنوان یک NFT به سینا استوی، کارآفرین حوزه‌ی رمزارز، به قیمت ۲٫۹ میلیون دلار فروخت؛ این توییت خیلی زود به نمادی از رونق NFT تبدیل شد.

اولین توییت تاریخ به قیمت ۲٫۹ میلیون دلار فروخته شد. منبع: جک دورسی

یک سال بعد، استوی تلاش کرد آن را به قیمت ۴۸ میلیون دلار دوباره بفروشد؛ اما پیشنهادهایی که دریافت کرد تنها کسری ناچیز از قیمت درخواستی بودند و بالاترین پیشنهاد گزارش‌شده فقط ۶٬۸۰۰ دلار بود.

اگرچه هر کسی همچنان می‌تواند این توییت را در X بخواند، تنها یک نفر مالک گواهی بلاکچینیِ مرتبط با آن است. اینکه چنین چیزی ارزشمند است یا نه، همچنان پرسشی بی‌پاسخ باقی مانده است. همان‌طور که ماتا می‌گوید:

توکنیزه‌سازی می‌تواند دسترسی، مدیریت، تسویه و انتقال‌پذیری را بهبود دهد، اما نمی‌تواند یک سرمایه‌گذاری بد را به سرمایه‌گذاری خوبی تبدیل کند.

توکنیزه‌سازی می‌تواند دسترسی به دارایی‌ها، انتقال مالکیت، تأمین مالی و تسویه معاملات را آسان‌تر کند؛ اما به‌تنهایی ارزش اقتصادی یک دارایی را افزایش نمی‌دهد. موفقیت هر پروژه به وجود حقوق قانونی روشن، داده‌های قابل‌اعتماد، بازار واقعی و امکان راستی‌آزمایی دارایی در دنیای واقعی بستگی دارد.