آیگن لیر EigenCloud یک پلتفرم رایانش ابری غیرمتمرکز و قابل‌تأیید است که بر بستر پروتکل EigenLayer Restaking ساخته شده است.

هدف این پلتفرم ایجاد اعتماد رمزنگاری‌شده برای محاسبات خارج از زنجیره (Off-chain) است، به‌ویژه برای کاربردهایی مانند:

• هوش مصنوعی (AI)
• برنامه‌های پیچیده
• پردازش‌های سنگین محاسباتی

این سیستم مشکل اعتماد در محاسبات خارج از بلاکچین را حل می‌کند.

در این رابطه بخوانید‌ : شاخص CPI چیست و چگونه بر سایر ارزها تأثیر می گذارد؟

توسعه‌دهندگان می‌توانند امنیت اتریوم را «اجاره کنند» تا برنامه‌های خود را اجرا کنند و مطمئن شوند که نتایج محاسبات به صورت قابل‌تأیید اجرا شده‌اند.

معماری و فناوری EigenCloud

معماری EigenCloud بر سه مؤلفه اصلی استوار است:

1️⃣ EigenDA – لایه داده

این بخش مسئول Data Availability با توان عملیاتی بالا است و نقش مهمی در مقیاس‌پذیری شبکه دارد.

2️⃣ EigenCompute – لایه پردازش

این بخش وظیفه اجرای محاسبات خارج از زنجیره را در محیط‌های قابل‌تأیید بر عهده دارد.

از ابزارهای آشنا برای توسعه‌دهندگان مانند Docker نیز پشتیبانی می‌کند.

3️⃣ EigenVerify – حل اختلاف

این بخش مکانیزم Optimistic Dispute Resolution را مدیریت می‌کند.

در این سیستم اگر اختلافی درباره اجرای یک محاسبه ایجاد شود، با مکانیزم اقتصادی و رمزنگاری حل می‌شود.

توکن EIGEN و اقتصاد شبکه

توکن EIGEN هسته اصلی اقتصاد و امنیت اکوسیستم EigenCloud است.

همچنین بخوانید : استیبل کوین چیست و چگونه کار میکند؟

این توکن نقش‌های مهمی دارد:

• تأمین امنیت شبکه
• استیکینگ توسط اپراتورها
• جریمه رفتار مخرب (Slashing)
• مشارکت در حاکمیت شبکه
• توزیع کارمزد خدمات

در این سیستم اپراتورها باید EIGEN استیک کنند تا خدمات ارائه دهند. اگر رفتار مخرب انجام دهند، بخشی از توکن‌های استیک‌شده آن‌ها اسلش می‌شود.

پیشنهادهای حاکمیتی مانند ELIP-12 نیز به دنبال آن هستند که ارزش توکن را با استفاده واقعی از شبکه مرتبط کنند؛ برای مثال از طریق:

• خرید و سوزاندن توکن
• استفاده از کارمزدهای EigenDA و EigenCompute

EigenCloud که قبلاً با نام EigenLayer شناخته می‌شد، یک پروتکل در بلاکچین اتریوم است که هدف آن گسترش امنیت اقتصادی اتریوم به کاربردهای جدید است. این کار از طریق سیستم‌هایی به نام Actively Validated Services (AVS) انجام می‌شود.

AVSها در واقع سیستم‌های توزیع‌شده‌ای هستند که برای تأیید عملکرد خود به مکانیزم اعتبارسنجی اختصاصی نیاز دارند. برخی نمونه‌های این سیستم‌ها عبارت‌اند از:

• سایدچین‌ها
• لایه‌های Data Availability (DA)
• ماشین‌های مجازی جدید
• زیرساخت‌های محاسباتی پیچیده

در مکانیزم اثبات سهام (Proof-of-Stake) اتریوم، مقدار ETH که یک اعتبارسنج استیک می‌کند نشان‌دهنده تعهد مالی او برای رعایت قوانین شبکه است. اگر یک اعتبارسنج رفتار مخرب انجام دهد، شبکه می‌تواند با مکانیزمی به نام Slashing بخشی از ETH استیک‌شده او را جریمه کند.

در نسخه کامل EigenCloud، کاربران می‌توانند ETH استیک‌شده خود را در اختیار قراردادهای هوشمند EigenLayer قرار دهند تا در تأمین امنیت AVSها نیز مشارکت کنند. در مقابل این کار، آن‌ها پاداش‌های اضافی دریافت خواهند کرد.

البته تا می 2024 مکانیزم کامل پاداش و اسلشینگ هنوز پیاده‌سازی نشده بود و برنامه‌ریزی شده بود که تا 30 سپتامبر 2024 در شبکه اصلی فعال شود.

تاریخچه پروژه آیگن لیر

پروژه EigenLayer در سال 2021 توسط Sreeram Kannan تأسیس شد.

کلمه Eigen در زبان آلمانی به معنای «خود» است. Kannan اعلام کرده بود که هدف این پروژه ایجاد «لایه‌ای اختصاصی برای کاربران» و فراهم کردن دسترسی توسعه‌دهندگان به سرمایه استیک‌شده در شبکه اتریوم و مجموعه اعتبارسنج‌های غیرمتمرکز است.

در ادامه، مهم‌ترین مراحل توسعه این پروتکل را بررسی می‌کنیم.

2023: انتشار وایت‌پیپر و شروع تست‌نت

در 20 فوریه 2023 تیم پروژه وایت‌پیپر رسمی پروتکل را منتشر کرد و انجمن رسمی پروژه راه‌اندازی شد. 6 آوریل 2023 نسخه Stage 1 Testnet روی شبکه Ethereum Goerli راه‌اندازی شد. در این مرحله دو قابلیت مهم معرفی شد:

• Native Restaking (ری‌استیک کردن ETH استیک‌شده)
• Liquid Restaking برای توکن‌های LST⸻

2023: راه‌اندازی نسخه اصلی

در 14 ژوئن 2023 نسخه Stage 1 Mainnet با استقرار قراردادهای ری‌استیکینگ در شبکه اصلی اتریوم راه‌اندازی شد.

ابتدا برای واریزها محدودیت‌هایی تعیین شده بود، اما:

• محدودیت Native Restaking بعداً حذف شد
• سقف سپرده LST چندین بار افزایش یافت

اما این محدودیت‌ها در 16 آوریل 2024 به طور کامل حذف شدند.

توسعه AVS و زیرساخت‌های جدید

در 16 نوامبر 2023 نسخه Stage 2 Testnet معرفی شد که امکانات زیر را فراهم کرد:

• ثبت‌نام اپراتورها برای اعتبارسنجی اولین AVS یعنی EigenDA
• امکان Delegation برای کاربران ری‌استیک‌کننده

در 15 دسامبر 2023 تیم پروژه نسخه متن‌باز OP Stack با پشتیبانی EigenDA را منتشر کرد.

چند روز بعد، در 20 دسامبر 2023 مفهوم Restaked Rollups به عنوان یک دسته جدید از خدمات AVS معرفی شد.

2024: توسعه اکوسیستم

در 2 فوریه 2024 پشتیبانی EigenDA برای رول‌آپ‌های ساخته‌شده با Arbitrum Orbit معرفی شد.

در 26 مارس 2024 تست‌نت EigenLayer + EigenDA Holesky راه‌اندازی شد که ویژگی Dual Quorum را معرفی کرد.

این ویژگی اجازه می‌دهد اپراتورها اعتبارسنجی را با ترکیب موارد زیر انجام دهند:

• ETH بومی
• توکن‌های LST
• یک توکن اضافی (Dual Staking)

راه‌اندازی Stage 2 در شبکه اصلی

در 9 آوریل 2024 قابلیت‌های جدیدی در شبکه اصلی فعال شدند، از جمله:

• واگذاری استیک به اپراتورها
• ثبت‌نام اپراتورها برای اجرای AVS
• ثبت AVS در پروتکل (ابتدا با EigenDA)

در این مرحله هنوز پرداخت‌های درون‌پروتکلی و اسلشینگ فعال نشده بودند تا بازار EigenLayer به اندازه کافی پایدار شود.

راه‌اندازی AVS Mainnet

در 11 آوریل 2024 مرحله Stage 3 راه‌اندازی شد و 6 AVS جدید علاوه بر EigenDA به شبکه اضافه شدند.

معرفی توکن آیگن لیر EIGEN

در 29 آوریل 2024 توکن EIGEN معرفی شد که از مکانیزم Intersubjective Agreement استفاده می‌کند.

در 10 می 2024 توکن EIGEN (ERC-20) قابل دریافت شد، اما در ابتدا غیرقابل انتقال بود.

قرار بود قابلیت انتقال این توکن تا 30 سپتامبر 2024 فعال شود.

وضعیت آیگن لیر در می 2024

تا می 2024 وضعیت شبکه به شکل زیر بود:

• پروژه روی Ethereum Mainnet فعال بود
• 11 AVS در شبکه وجود داشت
• کاربران می‌توانستند:
• ETH استیک‌شده را ری‌استیک کنند
• توکن‌های LST را ری‌استیک کنند
• استیک خود را به اپراتورها واگذار کنند
• به عنوان اپراتور ثبت‌نام کنند
• AVS جدید ثبت کنند

جمع‌بندی

آیگن لیر رویکردی کاملاً جدید به زیرساخت رایانش ابری ارائه می‌دهد. این پروژه با ترکیب امنیت غیرمتمرکز اتریوم و قابلیت برنامه‌نویسی سیستم‌های محاسباتی سنتی، بستری برای ساخت برنامه‌های قابل‌تأیید ایجاد می‌کند.

این فناوری می‌تواند نقش مهمی در آینده کاربردهایی مانند هوش مصنوعی غیرمتمرکز، ایجنت‌های خودکار (Autonomous Agents) و اپلیکیشن‌های پیشرفته Web3 ایفا کند.

سؤال اصلی این است که آیا مدل اقتصادی EigenCloud می‌تواند ارزش بلندمدت توکن EIGEN را با رشد خدمات محاسباتی این شبکه همسو کند یا خیر.

ترجمه شده توسط مجله خبری نیپوتو