ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin)، هم‌بنیان‌گذار اتریوم، اعلام کرد که این شبکه موفق شده یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های تاریخ بلاکچین، یعنی معضل سه‌گانه (Blockchain Trilemma) را حل کند.

پایان سه‌گانه بلاکچین؛ مقیاس‌پذیری، امنیت و تمرکززدایی در کنار هم

بوترین روز شنبه در پستی در شبکه اجتماعی X تأکید کرد که با پیاده‌سازی دو فناوری کلیدی PeerDAS و zkEVMs اتریوم وارد مرحله‌ای تازه از تکامل شده و به «یک شبکه غیرمتمرکز قدرتمندتر» تبدیل شده است.

او نوشت:

در این رابطه بخوانید‌ : شبکه جیتو چیست؟ و چه ویژگی هایی دارد؟

«اکنون، اتریوم با PeerDAS (در سال ۲۰۲۵) و zkEVMها (با استفاده تدریجی در سال ۲۰۲۶) هم غیرمتمرکز است، هم دارای اجماع قوی و هم پهنای باند بالا. معضل سه‌گانه حل شده است. نه روی کاغذ، بلکه در کدی که در شبکه اصلی فعال است.»

به گفته او، بخش اول این راه‌حل یعنی دسترسی همتابه‌همتا به داده‌ها (Peer Data Availability Sampling) هم‌اکنون در شبکه اصلی اتریوم فعال است و بخش دوم یعنی zkEVM نیز از نظر عملکرد در سطح تولید قرار دارد و تنها نیاز به بهبودهای امنیتی دارد.

PeerDAS و zkEVM؛ دو گام حیاتی برای آینده اتریوم

فناوری PeerDAS که در ارتقای Fusaka در دسامبر معرفی شد، توانایی اتریوم برای پردازش حجم بسیار بالاتری از داده‌ها را فراهم می‌کند و مقیاس‌پذیری را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

در همین حال، zkEVMها ماشین‌های مجازی‌ای هستند که با اثبات‌ دانش صفر (ZK Proofs) و ماشین مجازی اتریوم (EVM) سازگارند و اجرای قراردادهای هوشمند را با سرعت و امنیت بالاتر ممکن می‌سازند.

بوترین توضیح داد که zkEVMها هنوز در مرحله‌ی «آلفا» قرار دارند. از نظر عملکرد آماده‌اند، اما از لحاظ امنیتی به بهبودهای بیشتری نیاز دارند. او زمان‌بندی چهارساله‌ای برای استفاده کامل از zkEVMها در شبکه اتریوم ارائه کرده است.

نقشه راه اتریوم تا ۲۰۳۰

بوترین افزود که طی چهار سال آینده، نسخه‌ی کامل این چشم‌انداز عملی خواهد شد:

• ۲۰۲۶: افزایش گس لیمیت (Gas Limit) با استفاده از فناوری‌های BAL و ePBS و آغاز اجرای نودهای zkEVM
• ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸: تغییر در ساختار وضعیت شبکه، بازطراحی قیمت گس و انتقال داده‌های اجرایی به بلاک‌ها برای افزایش امنیت
• ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰: افزایش‌ بیشتر گس لیمیت و تبدیل zkEVM به روش اصلی اعتبارسنجی بلاک‌ها در شبکه

ده سال تلاش برای حل معضل سه‌گانه

به گفته بوترین، دستیابی به این نقطه حاصل ده سال تلاش مداوم جامعه اتریوم است. او یادآور شد که نخستین بار در آوریل ۲۰۱۷ درباره‌ی حل مشکلات مربوط به دسترسی داده‌ها نوشته بود.

«این یک مسیر ده‌ساله بود… اما حالا بالاخره به مقصد رسیدیم.»

معضل سه‌گانه بلاکچین چیست؟

معضل سه‌گانه بلاکچین (Blockchain Trilemma) مفهومی است که می‌گوید ایجاد شبکه‌ای که به‌طور هم‌زمان غیرمتمرکز، امن و مقیاس‌پذیر باشد، بسیار دشوار است.

اغلب پروژه‌ها ناچارند در مراحل اولیه، بین این سه ویژگی یکی یا دو مورد را در اولویت قرار دهند و بعدها به‌تدریج برای تعادل میان آن‌ها تلاش کنند.

بوترین در پست خود بیت‌کوین را به‌عنوان مثالی کلاسیک معرفی کرد. شبکه‌ای که بسیار غیرمتمرکز و امن است، اما با مشکلات مقیاس‌پذیری دست و پنجه نرم می‌کند.

همچنین بخوانید : توکن سوزی در صنعت کریپتو به چه معناست؟

ترجمه شده توسط مجله خبری نیپوتو