سولانا اکنون اتریوم را در حجم معاملات، کاربران فعال و درآمد کارمزد پشت سر گذاشته است. اتریوم همچنان پول را در اختیار دارد. در نیمه‌ی ۲۰۲۶، دیگر بحثِ کدام سریع‌تر است؟ نیست. مسئله این است که آیا اصلاً این دو زنجیره دارند یک مسابقه را می‌دوند یا نه.

سولانا با حجم تراکنش بالاتر، کاربران فعال بیشتر، معاملات قوی‌تر در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) و درآمد کارمزد بیشتر، در فعالیت لایه ۱ از اتریوم جلو زده است.

اتریوم همچنان در ارزش کل قفل‌شده (TVL)، نقدینگی استیبل‌ کوین‌ها، پذیرش سازمانی و فعالیت توسعه‌دهندگان تسلط دارد، حتی با این‌که در استفاده‌ی آنچین از جایگاهش عقب‌نشینی کرده است.

در این رابطه بخوانید‌ : ارز دیجیتال نات کوین (NOT) چیست؟ توکن GameFi مبتنی بر تلگرام

این رقابت از یک رقابت مستقیم به دو مدلِ متفاوت تبدیل شده است: اتریوم روی تسویه و کاستودی (custody) متمرکز است، در حالی که سولانا پیشتازِ معاملات و اجرای (execution) است.

زمانی بود که بحث اتریوم در برابر سولانا را می‌شد با یک خنده‌ی تمسخرآمیز و یک اسکرین‌شات از قطعی تمام کرد. سولانا زنجیره‌ای بود که از کار می‌افتاد. اتریوم زنجیره‌ای بود که اهمیت داشت. بعد سولانا دیگر از کار نمی‌افتاد، حجم معاملاتش از اتریوم جلو زد، ETF‌ آن راه افتاد و ورود سرمایه‌ی نهادی را جذب کرد، در حالی که فاندهای اتریوم در هفده روزِ پیاپی کاهش یافتند و این خنده تمسخرآمیز جابه‌جا شد.

در نیمه‌ی ۲۰۲۶، هر دو توکن در یک بازار نزولی عمیق هستند. اتریوم نزدیک ۱,۷۱۴ دلار معامله می‌شود، بعد از یک سه‌ماهه‌ی دومِ بی‌رحمانه که شامل یک افت ۲۹.۵٪ در بازه‌ی سی‌روزه تا کف‌های ماه ژوئن بود: بدترین بازه‌ی سه‌ماهه‌اش در سال‌ها. SOL نزدیک ۸۱ دلار معامله می‌شود: حدود ۷۸٪ پایین‌تر از سقف چرخه‌اش است. قیمت اینجا چیزی را حل نمی‌کند. داستانِ واقعی زیرِ سطح است، در داده‌های آنچین، جایی که این دو شبکه آن‌قدر از هم فاصله گرفته‌اند که مقایسه‌شان حالا مستلزم این است که تصمیم بگیریم کدام شاخص‌ها مهم‌اند.

پس: آیا اتریوم دارد رقابت L1 را به سولانا می‌بازد؟ پاسخ صادقانه این است که سولانا در چندین رویداد از اتریوم جلو زده است، اتریوم هنوز مواردی را در اختیار دارد که جایزه‌ی بیشتری دارند و خودِ مسابقه به دو ورزش متفاوت تقسیم شده است.

چطور به اینجا رسیدیم: تاریخچه‌ی کوتاهی از یک دشمنیِ طولانی

این رقابت از سه پرده‌ی مشخص عبور کرده است و پرده‌ی فعلی بدون دو پرده‌ی اول هیچ معنایی ندارد.

پرده‌ی اول، از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲، سولانا به‌عنوان رقیبِ سرمایه‌گذاری‌شده توسط سرمایه‌گذاران خطرپذیر (venture-backed) بود: زنجیره‌ای که برای سرعت ساخته شده بود، توسط سم بنکمن-فرید (Sam Bankman-Fried) حمایت می‌شد و طرفداران اتریوم آن را به‌عنوان یک پروژه‌ی علمِ متمرکز (centralized science project) نادیده می‌گرفتند. این طرد کردن برای مدت کوتاهی شبیه پیشگویی به نظر رسید. سولانا دچار قطعی‌های مکررِ کاملِ کل شبکه شد: از جمله توقفِ معروفِ فوریه ۲۰۲۴ که تقریباً پنج ساعت طول کشید، بعد از این‌که یک باگ باعث شد یک راه‌اندازی مجددِ هماهنگِ اعتبارسنج‌ها انجام شود. وقتی FTX در نوامبر ۲۰۲۲ سقوط کرد، سولانا به سمت اعداد تک‌رقمی سقوط کرد، چون بازار بابت تقصیرِ ناشی از ارتباط (guilt by association) قیمت‌گذاری شد.

پرده‌ی دوم، از ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، همان رستاخیزی بود که هیچ‌کس درخواستش را نداده بود. جامعه‌ی توسعه‌دهندگان سولانا در طول زمستان به تولید ادامه داد، اکوسیستم‌های Jupiter و Jito بالغ شدند، دیوانگی میم‌کوین‌ها جای طبیعی خودش را در تنها زنجیره‌ای پیدا کرد که در آن هزار معامله از یک ساندویچ هم ارزان‌تر است و حجم معاملات DEX شروع کرد به بالا رفتن: تا جایی که در اواخر ۲۰۲۴ اتریوم را پشت سر گذاشت. اتریوم در همان بازه برنامه‌ی خودش را بی‌نقص اجرا کرد و کشف کرد که برنامه‌اش یک مشکل دارد: ارتقای Dencun در مارس ۲۰۲۴ فضا برای بلاب‌ها (blob space) آورد و هزینه‌های L2 را یک‌دهمِ یک‌دهم کرد: یعنی به اندازه یک مرتبه‌ی بزرگی کاهش داد. همین اتفاق باعث شد پذیرش رول‌آپ‌ها جهش پیدا کند، در حالی‌که هم‌زمان سوزاندن کارمزد (fee burn) که از روایت پولِ اولتراسوند پشتیبانی می‌کرد، عملاً تضعیف شد. فعالیت در کل سیستم اتریوم منفجر شد و اما داراییِ ETH تقریباً هیچ‌ تغییری نکرد.

پرده‌ی سوم، الان: هر دو زنجیره از نظر نهادی مشروع‌اند، هر دو توکن عمیقاً در زیر آب هستند و بحث از (architecture threads) به جدول‌های جریان پول (fund flow tables) منتقل شده است. هی‌دن آدامز (Hayden Adams)، بنیان‌گذار Uniswap، در ۲۰۲۵ هشدار داده بود که هویتِ گیجِ اتریوم در مقیاس‌پذیری می‌تواند رهبری DeFi را به سولانا بسپارد و در ۲۰۲۶ این هشدار دیگر کمتر شبیه یک هات تیک (hot take) است و بیشتر شبیه یک گزارشی است که بازار از قبل به آن عمل کرده.

نمره‌برداری، دانه‌به‌دانه، شاخص به شاخص

با چیزی شروع کنیم که سولانا به‌طور صریح برده است: فعالیت.

در یک روز نمونه در اواخر ژوئن، سولانا ۱۲۷ میلیون تراکنش را از بیش از ۲ میلیون آدرس فعال پردازش کرد. اتریوم در مین‌نت ۲.۸ میلیون تراکنش از حدود ۵۱۲ هزار آدرس فعال پردازش کرد. این یک شکاف نیست. این یک اختلاف در مرتبه‌ی بزرگی است. سولانا به‌طور میانگین ۶۰۰ تا ۷۰۰ تراکنش واقعی در ثانیه (real transactions per second) روی L1 نگه می‌دارد، در برابر ۱۵ تا ۲۰ تراکنش در ثانیه در L1 اتریوم؛ با هزینه‌ای حدود ۰.۰۰۰۲۵ دلار برای هر تراکنش در برابر قیمت‌گذاریِ دلار به ازای سواپ (dollars-per-swap) روی مین‌نتِ اتریوم.

همچنین بخوانید : صفر تا صد پروتکل اپکس + پیش‌بینی قیمت APEX

حجم معاملات همان داستان را می‌گوید. حجم هفتگی DEX سولانا در آوریل به ۱۱.۴۹ میلیارد دلار رسید، در حالی که اتریوم ۷.۶۲ میلیارد دلار بود با ۵۱٪ برتری. در فوریه این فاصله حتی بیشتر بود: ۱۱۷ میلیارد دلار روی سولانا در برابر ۵۲ میلیارد دلار روی اتریوم، بیش از دو برابر. Jupiter، سرویسی که بخش عظیمی از جریان سفارش (order flow) سولانا را از Raydium، Orca، Phoenix و Meteora مسیریابی می‌کند، به تنهایی روزانه ۲ تا ۴ میلیارد دلار حجم انجام می‌دهد. سولانا در اواخر ۲۰۲۴ در حجم DEX اتریوم را پشت سر گذاشت و از آن زمان تا هر شرایط بازار، همچنان پیشتاز مانده است.

بعد می‌رسیم به شاخصی که باید بیشترین نگرانی را برای پژوهشگران اتریوم ایجاد کند: درآمد.

سولانا بیش از ۱ میلیون دلار در روز از کارمزدهای زنجیره‌ای تولید می‌کند. L2های بزرگ اتریوم که الان بیشتر فعالیت کاربران روی آن‌ها زندگی می‌کند، در مجموع زیر ۲۰۰ هزار دلار تولید می‌کنند: چون بعد از ارتقای Dencun، انتشار داده بر پایه‌ی بلاب‌ها هزینه‌های L2 و بنابراین درآمد کارمزدیِ L2 را تقریباً به صفر نزدیک کرد. اتریوم عمداً لایه‌ی اجرای خودش را کالایی (commoditized) کرد تا جنگ رول‌آپ‌ها را ببرد. نتیجه این است که لایه‌ی تسویه (settlement layer) با کاهش درآمد مستقیم روبه‌رو است و در مقابل، رقیبی دارد که هر سواپ را روی یک دفترکلِ یکپارچه پولی می‌کند.

حالا بررسی می‌کنیم که اتریوم در چه شرایطی قرار دارد

·         ارزش کل قفل‌شده (Total value locked)

اتریوم L1 حدود ۵۵.۶ میلیارد دلار سپرده در دیفای دارد حدود ۶۸٪ از کل بازار جهانی دیفای و عدد ترکیبیِ L1 + L2 از ۸۰ میلیارد دلار بیشتر می‌شود. سولانا بین ۸ تا ۱۲ میلیارد دلار نگه می‌دارد (بسته به هفته و روش محاسبه). این عدد در آوریل ضربه‌ای ۲۷۰ میلیون دلاری خورد: وقتی اکسپلویتِ Drift Protocol اکوسیستم پرپس آن را درنوردید. عمیق‌ترین پروتکل‌های این صنعت Lido با ۲۷.۵ میلیارد دلار، Aave با ۲۷ میلیارد دلار، EigenLayer با ۱۳ میلیارد دلار همه روی اتریوم هستند. همچنین Aave V4 در آوریل روی مین‌نت اتریوم لانچ شد تا این امر را تقویت کند.

·         استیبل‌کوین‌ها

اتریوم حدود ۷۰٪ از کل عرضه استیبل‌کوین‌های آنچین را میزبانی می‌کند حدود ۳۲ میلیارد دلار USDC و ۶۰ میلیارد دلار USDT و همچنان محلی است که در آن BlackRock، Franklin Templeton و JPMorgan نخست محصولات توکنیزه‌شده را می‌سازند. سولانا حدود ۱۴ میلیارد دلار استیبل‌کوین دارد، با این حال هر کدام از آن دلارها تقریباً شش بار سریع‌تر از نمونه اتریومی‌اش گردش می‌کنند.

·         توسعه‌دهندگان

اتریوم طبق جدیدترین خوانش Electric Capital، ۳۱,۸۶۹ توسعه‌دهنده فعال داشت در برابر ۱۷,۷۰۸ توسعه‌دهنده برای سولانا و در طول یک سال گذشته بیش از هر اکوسیستم دیگری توسعه‌دهنده جدید اضافه کرد. سولانا رتبه دوم را داشت.

یک زنجیره کاربران، حجم و درآمد را دارد. آن یکی پول، مؤسسات و سازندگان را. این‌که چرا بازنده شدن به کجا بستگی دارد، در نهایت کاملاً به این بستگی دارد که دوربین را کجا بگیرید.

چطور مسابقه دو تکه شد

دلیل این‌که مقایسه‌ها همچنان پاسخ‌های متناقض تولید می‌کنند این است که دو زنجیره سال‌ها پیش دیگر با شرایط یکسان رقابت نکردند واگرایی‌ای که وقتی اکوسیستم‌ها برای اولین بار در اوایل ۲۰۲۵ به هم برخورد کردند، آن را مستندسازی کردیم.

اتریوم عمداً مسابقه‌ی تک‌پارچه (monolithic) را کنار گذاشت. نقشه‌راهش لایه پایه را به‌عنوان زیرساخت تسویه می‌بیند، در حالی که اجرای (execution) آن به رول‌آپ‌ها مهاجرت می‌کند: Base، Arbitrum، Optimism و دنباله‌ای بلند از سیستم‌های zk که اثبات‌ها و داده را به مین‌نت پس می‌فرستند. خودِ Base تقریباً نزدیک به نصفِ کل ارزش دیفای L2 را می‌گیرد، Arbitrum حدود ۳۱٪ دیگر را و سه رول‌آپ برتر نزدیک به ۹۰٪ از کل تراکنش‌های L2 را پردازش می‌کنند. اکوسیستم اتریوم هنوز تقریباً در تمام معیارهای سرمایه‌ای از سولانا بزرگ‌تر است. اما وقتی به عنوان L1 اندازه‌گیری می‌شود، مین‌نت اتریوم یک زنجیره کند و گران است که طراحان خودش دیگر قصد ندارند کاربران خرده‌پا آن را امتحان کنند.

سولانا شرط برعکس را بست: یک دفترکل، یک حالت جهانی، نهایی‌بودن در زیر یک ثانیه با ۴۰۰ میلی‌ثانیه و یک کمپین مهندسی بی‌وقفه برای این‌که همان زنجیره‌ی واحد به اندازه‌ای سریع باشد که دیگر چیزی لازم نباشد. کلاینت اعتبارسنج Firedancer ساخته Jump Crypto که تا پایان امسال به سمت استقرار کامل می‌رود، پایان این شرط‌بندی است: با یک سقف نظری که در حد صدها هزار تراکنش در ثانیه اندازه‌گیری می‌شود. در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، سولانا خیلی وقت‌ها از کار می‌افتاد و برای همین ریسکِ قطعی بدنام شده بود. اما بعداً وضعیت بهتر شد: الان قطعی‌ها کم‌اتفاق‌تر و نادرتر شده‌اند، نه مثل قبل که روزمره باشد.

به همین دلیل، مردم دیگر کمتر سولانا را مثل یک شبکه‌ی بی‌ثبات نمی‌بینند و بیشتر مثل یک شبکه‌ی سریع و قابل اجرا نگاه می‌کنند که عملاً دارد کارِ انجام تراکنش‌ها را برای کاربران معمولی (جریان خرده‌فروشی) در دست می‌گیرد: یعنی رقیب‌های اصلی‌اش کمتر می‌توانند از نظر سرعت اجرا همان‌قدر راحت جایگزینش شوند.

این شکاف فلسفی، شکاف آماری را هم تولید می‌کند. سرمایه روی اتریوم می‌نشیند و رشد می‌کند چون معماری همین را پاداش می‌دهد: استخرهای عمیق، وام‌دهی با افق بلندمدت، استیک‌کردنِ لایه‌به‌لایه روی restaking. سرمایه در سولانا می‌چرخد چون کارمزدهای زیر یک سنت باعث می‌شود چرخش رایگان باشد: معاملات پرسرعت، چرخش میم‌کوین‌ها، ربات‌های میانگین‌گیری هزینه دلاری (dollar-cost-average bots)، پرداخت‌ها. اتریوم تبدیل شد به دفترِ سپرده (deposit ledger) و سولانا تبدیل شد به کفِ معاملات (trading floor).

دنبال کارمزدها برو: دو مدل کسب‌وکارِ شکسته، یکی که کار می‌کند و یکی که می‌ماند

اختلاف درآمد ارزش دارد که جداگانه بررسی شود، چون این شاخص جایی است که تصمیم‌های معماری به اقتصاد تبدیل می‌شوند و جایی است که هر دو زنجیره مشکلاتی دارند که کمتر جایی تبلیغ می‌شود.

موتور کارمزد اتریوم زمانی حسادتِ کل صنعت را برمی‌انگیخت. EIP-1559 کارمزدهای پایه را می‌سوزاند، تقاضای بالا باعث شد ETH دِفِلاسیونری (کاهندهِ عرضه) شود و چارچوب پولِ اولتراسوند خودش را نوشت. مهاجرت به رول‌آپ‌ها این ماشین را پله‌به‌پله از هم پاشید. اجرا به L2ها منتقل شد: جایی که سکوئنسرها حاشیه بین پولی که کاربران می‌پردازند و هزینه انتشار blob را نگه می‌دارند و Dencun هزینه انتشار blob را تقریباً به صفر رساند. نتیجه در ۲۰۲۶ این است: مین‌نت بخشی از بار کارمزدِ سابق را می‌سوزاند، L2ها برای امنیتی که میلیاردها ارزش دارد، پنی (چند سنت) به اتریوم می‌دهند و این سؤالِ ارزش‌تجمع (value accrual) که ETH وقتی Base برنده می‌شود، چه چیزی به دست می‌آورد جای مقیاس‌پذیری را به‌عنوان مسئله تعریف‌کننده‌ی هنوز حل‌نشده اکوسیستم گرفته است. اتریوم یک کسب‌وکارِ تسویه ساخت و محصولش را مثل یک کالای عمومی قیمت‌گذاری کرد.

موتور سولانا ساده‌تر است و در حال حاضر قوی‌تر: یک زنجیره هر کارمزدی را در هر لایه تصاحب می‌کند. کارمزد پایه روی ۵,۰۰۰ لامپورت برای هر امضا ثابت است تقریباً یک‌صدمِ یک سنت در حالی که کارمزدهای اولویت به کاربران اجازه می‌دهد در زمان ازدحام پیشنهاد بدهند. همچنین QoS مبتنی بر وزن استیک و بازارهای کارمزد محلی مانع می‌شوند حساب‌های داغ باعث گرفتگی صفِ زمان‌بندی نشوند. علاوه بر کارمزدهای پروتکل، اقتصاد Jito MEV قرار دارد: جایی که انعام‌های جستجوگرها به ولیدیتورها و استیکرها جریان پیدا می‌کند و هرج‌ومرجِ جریان سفارش را به بازده استیکینگ تبدیل می‌کند. خروجیِ قابل مشاهده: بیش از ۱ میلیون دلار درآمد روزانه زنجیره‌ای در برابر کمتر از ۲۰۰ هزار دلار برای کل سبد L2های بزرگ.

سولانا کارمزد خوبی درمی‌آورد، اما از یک نوع معامله‌ی خاص بیشتر پول می‌گیرد: معاملات سفته‌بازانه مثل میم‌کوین‌ها. برای همین درآمد سولانا خیلی به حال‌وهوای بازار حساس است (مثل «بتای بالا»):

• وقتی بازار داغ است، این معاملات زیاد می‌شوند و درآمد بالا می‌رود.
• وقتی بازار وارد زمستان عمیق می‌شود، این نوع معاملات معمولاً کم می‌شود و ممکن است درآمد هم سریع افت کند.

مشکل کارمزد اتریوم ساختاری است، اما تقاضایش متنوع‌تر است. ماشین کارمزد سولانا فوق‌العاده کار می‌کند و روی قابل‌اشتعال‌ترین سوختِ کریپتو می‌دود. هیچ‌کدام از این مدل‌ها هنوز کامل نشده‌اند.

جبهه‌ی دیگر: استیبل‌کوین‌ها، پرداخت‌ها و همه‌چیز توکنیزه‌شده

حجم معاملات DEX خبرهای اصلی را می‌گیرد، اما جبهه‌ی دومِ جنگ شاید تا ۲۰۲۷ مهم‌تر شود، چون همان جایی است که نهادها واقعاً پول تزریق می‌کنند: این‌که چه کسی اقتصادِ توکنیزه‌شده را رهبری می‌کند.

موضع اتریوم، جایگاهِ تثبیت‌شده در مقیاس است (incumbency at scale). حدود ۷۰٪ از عرضه‌ی استیبل‌کوینیعنی همان حجم بزرگ USDC و USDT که سرمایه‌گذاران نهادی به آن نیاز دارند و عملاً کل نسل اولِ صندوق‌های توکنیزه‌شده. وقتی این هفته Ondo مدل توکنیزه‌شده‌ی سهامِ هم‌راستا با SEC را با سهام ETFهای بلک‌راک رونمایی کرد، به‌صورت پیش‌فرض زیرساختِ آن، ریل‌های اکوسیستم اتریوم بود. قانون‌گذاریِ استیبل‌کوین‌ها مسیر صدور توسط بانک‌ها و مدل‌های کنسرسیومی‌ای را که حالا بین نهادهای بزرگ در حال شکل‌گیری است باز کرد و بانک‌ها جایی می‌سازند که حسابرسان (auditors) پوشش دارند: و این هم یک اثر شبکه‌ای دیگر برای تقویت مزیتِ دارنده‌ی وضع موجود ایجاد می‌کند.

موضع سولانا سرعت گردش (velocity) و دسترسی به مصرف‌کننده است. شناوری ۱۴ میلیارد دلاریِ استیبل‌کوین‌های سولانا حدود شش بار سریع‌تر از اتریوم می‌چرخد، چون کارمزدهای زیر یک سنت باعث می‌شود استیبل‌کوین‌ها به‌عنوان پول قابل استفاده باشند، نه فقط وثیقه. USDC در کمتر از یک ثانیه روی سولانا تسویه می‌شود؛ در کسری از یک سنت. به همین دلیل ویزا آن را برای پایلوت‌های تسویه انتخاب کرد، پردازشگرهای پرداخت مدام به آن اضافه می‌کنند و پلتفرم توسعه‌دهندگان سولانا هم با مسترکارت، ورلدپِی (Worldpay) و وسترن یونیون (Western Union) راه افتاد نه با صندوق‌های هج (hedge funds). سولانا همچنین یک چالش واقعی برای RWA راه انداخته از مسیر Token-2022؛ افزونه‌های انطباق (compliance extensions) دقیقاً روی الزاماتِ صادرکننده‌ای هدف‌گیری شده‌اند که اتریوم با قراردادهای اختصاصی (bespoke contracts) مدیریت می‌کند. هر دو زنجیره الان با یک رقیب سوم هم برای همین جریان نهادی روبه‌رو هستند و آن XRP Ledger است.

میزان اهمیت اینجا خیلی بیشتر از جنگِ DEX است. استیبل‌کوین‌ها یک کلاس دارایی ۳۲۰ میلیارد دلاری هستند که از طریق قانون‌گذاری در حال رشد است و صندوق‌های توکنیزه‌شده محصول نهادی‌ای هستند که منحنیِ پذیرشِ شیب‌دارتری دارند. اگر اتریوم شناوری را نگه دارد در حالی که سولانا جریان را بگیرد، ساختار تصمیم‌گیریِ دوپاره‌ی کل این رقابت در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر تکرار می‌شود: اتریوم به‌عنوان گاوصندوق (vault) و سولانا به‌عنوان مسیرِ پرداخت (checkout lane) برای امور مالیِ توکنیزه‌شده.

نتیجه‌گیری

اتریوم به‌طور مستقیم رقابت L1 را به سولانا می‌بازد: چون حتی اگر سولانا در نیمه‌ی ۲۰۲۶ در برخی شاخص‌های فعالیت مثل حجم معاملات، کاربران فعال و درآمد کارمزد از اتریوم جلو زده باشد، اتریوم همچنان پول و مزیت‌های نهادی را در اختیار دارد: مخصوصاً در ارزش کل قفل‌شده (TVL)، نقدینگی استیبل‌کوین‌ها، پذیرش سازمانی و همچنین توسعه‌دهندگان.

اما نتیجه‌ی واقعی فراتر از یک مقایسه عددی است: این رقابت دیگر شبیه گذشته که همه‌چیز فقط روی «سریع‌تر بودن» متمرکز باشد نیست، چون دو زنجیره از چند سال قبل به سمت دو مدل متفاوت حرکت کرده‌اند. اتریوم عمدتاً نقش زیرساختِ تسویه و کاستودی را بازی می‌کند جایی که سرمایه و دارایی‌های توکنیزه‌شده امن و نگهداری می‌شوند در حالی که سولانا پیشتازِ معاملات و اجرای است. در واقع، وقتی در سال‌های گذشته سولانا به‌خاطر قطعی‌ها بدنام بود، روایت غالب یک جور شوخی و تمسخر بود، اما با بهتر شدن قابلیت‌اعتماد شبکه، رشد حجم معاملات و جذب توجه نهادی از جمله ETF و جریان‌های سرمایه این روایت هم عوض شد و بحث به سمت داده‌های آنچین و شاخص‌هایی مثل درآمد و کارمزد رفت.

از طرف دیگر، حتی در حوزه‌هایی که سولانا جلوتر است، متن تأکید می‌کند منبع درآمد سولانا تا حدی به معاملات سفته‌بازانه حساس است، در حالی که اتریوم تقاضای متنوع‌تری دارد و از نظر نهادی هنوز نقش پررنگ‌تری در نگهداری و عمق نقدینگی ایفا می‌کند. در نهایت، مهم‌ترین نقطه‌ی تصمیم‌گیری برای آینده، فقط جنگ DEX یا سرعت L1 نیست: بلکه این است که چه کسی اقتصاد توکنیزه‌شده را رهبری می‌کند: استیبل‌کوین‌ها، پرداخت‌ها و توکنیزه‌کردن دارایی‌های واقعی. طبق متن، اتریوم با تمرکز روی استیبل‌کوین‌ها (حدود ۷۰٪ سهم عرضه)، زیرساخت‌های نهادی و محصولات توکنیزه‌شده، مانند گاوصندوق عمل می‌کند، در حالی که سولانا به‌خاطر سرعت گردش و ارزان بودن تراکنش‌ها، نقش مسیر پرداخت و اجرای سریع‌تر را می‌گیرد.

جمع‌بندی این است که رقابت نه با یک برنده/بازنده‌ی ساده، بلکه با تقسیم نقش‌ها جلو می‌رود: سولانا در بخش جریان و اجرای معامله قدرت بیشتری نشان داده، اتریوم در بخش نگهداری، عمق نقدینگی و ورود نهادها همچنان دست بالا را دارد و احتمالاً تعیین‌کننده‌ی آینده هم همین جاست که نهادی‌ها سرمایه را کجا قرار می‌دهند و کجا از آن خرج/تسویه می‌شود.